Sjálfbærniskýrsla GRI
Sjálfbærniskýrsla (GRI)
Sjálfbærniskýrsla GRI
Ársskýrsla ÁTVR er gefin út í fjórtánda sinn í samræmi við viðmið Global Reporting Initiative (GRI). Upplýsingar í skýrslunni gilda fyrir almanaksárið 2025.

Efnisyfirlit yfir GRI

Skýrslan er unnin í samræmi við GRI 1: Foundation 2021. Í GRI-yfirlitinu er gerð grein fyrir starfsemi fyrirtækisins, stefnu, stærð og samsetningu þess, stjórnarháttum og umgjörð skýrslugerðar í samræmi við GRI 2: General Disclosures 2021.

Einnig er greint frá frammistöðu í efnisflokkum samfélagsábyrgðar samkvæmt stöðlum GRI 101, 200, 300 og 400. Ártal á eftir hverjum staðli vísar til útgáfu hans.

Taflan hér að neðan sýnir GRI-yfirlit skýrslunnar fyrir árið 2025.

GRI 2 Fyrirtækið og upplýsingagjöf Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
2-1 Um fyrirtækið Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins (ÁTVR), Stuðlaháls 2, 110 Reykjavík. ÁTVR er eingöngu með starfsemi á Íslandi. ÁTVR er alfarið í eigu íslenska ríkisins.
2-2 Rekstrareiningar/aðilar sem falla undir upplýsingagjöf fyrirtækisins um sjálfbærni Rekstur ÁTVR, 50 Vínbúðir og vefverslun, heildsala tóbaks og neftóbaksframleiðsla. Upplýsingagjöf í árs- og samfélagsskýrslu er unnin í samræmi við GRI staðla
2-3 Skýrslutímabil, tíðni og samskiptaupplýsingar Tímabilið frá 1.1.2025 til 31.12.2025. Skýrslan er gefin út árlega. Netfang: vinbudin@vinbudin.is
2-4 Endurframsettar upplýsingar Losunarsvið 3 stendur fyrir 99,6% af heildarlosun ÁTVR. Losun er reiknuð með lífsferilsgreiningu (LCA) fyrir virðiskeðjuna þar sem sölutölur eru notaðar til að meta losun. Losun frá umbúðum er reiknuð sérstaklega
2-5 Ytri úttekt og vottun Áritun ríkisendurskoðenda fyrir fjárhagslegar upplýsingar. Sjálfbærniskýrslan fyrir árið 2025 hefur ekki verið yfirfarin af óháðum aðila. Rekstur ÁTVR er smásala og fellur því ekki undir tæknileg matsviðmið flokkunarreglugerðar ESB (Taxonomy). Samkvæmt Sjálfbærnivísi PwC 2025 er ÁTVR í hópi fremstu fyrirtækja á íslenskum markaði.
GRI 2 Starfsemi og vinnuafl Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
2-6 Starfsemi, virðiskeðja og önnur viðskiptasambönd ÁTVR er ríkisfyrirtæki með einkaleyfi á smásölu áfengis og annast jafnframt heildsölu tóbaks á Íslandi. Félagið kaupir vörur af birgjum sem annast innflutning og tengsl við framleiðendur. Virðiskeðjan nær þannig til birgja, dreifingar og smásölu til viðskiptavina
2-7 Starfsfólk Starfsfólk alls 492 (276 konur, 215 karlar og eitt hlutlaust kyn) - Konur 56% - Karlar 44% 8
2-8 Vinnuafl sem er ekki starfsfólk
GRI 2 Stjórnhættir Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
2-9 Stjórnskipulag og skipurit
2-10 Tilnefning og val á æðstu stjórnendum
2-11 Stjórnarformaður Enginn stjórnarformaður
2-12 Aðkoma æðstu stjórnar að eftirliti með stýringu áhrifa
2-13 Framsal ábyrgðar fyrir stýringu áhrifa
2-14 Aðkoma æðstu stjórnar að upplýsingagjöf um sjálfbærni Aðstoðarforstjóri ber ábyrgð á samfélagslegri ábyrgð og upplýsingagjöf um sjálfbærni, í samræmi við skipulag og stjórnun félagsins
2-15 Hagsmunaárekstrar ÁTVR fylgir siðareglum og verklagi sem miðar að því að koma í veg fyrir hagsmunaárekstra og tryggja viðeigandi upplýsingagjöf um þá. Sjá siðareglur og kafla um skipulag og stjórnun
2-16 Upplýsingagjöf um veigamikil atriði
2-17 Heildarþekking æðstu stjórnar
2-18 Mat á frammistöðu æðstu stjórnar
2-19 Starfskjarastefnur
2-20 Launaákvörðunarferli
2-21 Árlegur launasamanburður
GRI 2 Stefna, stefnumið og starfshættir Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
2-22 Yfirlýsing um stefnu í sjálfbærri þróun Yfirlýsing forstjóra og Umhverfis- og loftslagsstefna ÁTVR, þ.m.t. markmið og aðgerðaáætlun (roadmap)
2-23 Skuldbindingar skv. stefnumiðum Umhverfis- og loftslagsstefna ÁTVR og Roadmap með norrænu áfengiseinkasölunum. Markmið er 50% samdráttur kolefnislosunar í losunarsviði 3, eða allri virðiskeðjunni fyrir 2030, viðmiðunarár 2020
2-24 Samþætting skuldbindinga skv. stefnumiðum Stefna og markmið í Umhverfis- og loftslagsstefnu ÁTVR eru samþætt rekstri og samþykkt af framkvæmdastjórn ÁTVR
2-25 Úrbótaferli vegna neikvæðra áhrifa Ferlar og ábyrgð vegna vöruvals og aðgerðir til að draga úr neikvæðum umhverfisáhrifum
2-26 Verkferlar til að leita ráðgjafar og tilkynna álitamál Verklag fyrir ábendingar, kvartanir og tilkynningar um frávik
2-27 Hlíting laga og reglna Engin veruleg frávik, sektir eða brot á lögum og reglum á árinu
2-28 Aðild að samstarfi og félögum Aðild að innlendum og alþjóðlegum samstarfs- og fagfélögum
GRI 2 Aðkoma hagsmunaaðila Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
2-29 Aðkoma hagsmunaaðila - nálgun Aðkoma hagsmunaaðila byggir m.a. á könnun og öðru afmörkuðu samráði sem nýtt er við mat á mikilvægum málefnum.
2-30 Kjarasamningar 8
GRI 3 Mikilvægisþættir 2021 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-1 Útskýring á viðfangsefni og mörkum þess Aðferðafræði og ferli við skilgreiningu mikilvægra áhrifa, þ.m.t. mikilvægisgreining sem byggir á greiningu á umhverfis-, félags- og stjórnarháttum og samráði við helstu hagsmunaaðila
3-2 Stjórnunarnálgunin og þættir hennar Sjálfbærnistjórnun og stjórnun mikilvægra áhrifa, þ.m.t. niðurstöður mikilvægisgreiningar og skilgreindir áhersluþættir í starfsemi fyrirtækisins
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni Sjálfbærnistjórnun og mat á árangri og framvindu í stjórnun mikilvægra áhrifa, þ.m.t. markmið, mælikvarðar og eftirfylgni
Efnahagur
GRI 201 Fjárhagsleg frammistaða 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á ábyrga og gagnsæja efnahagsstjórnun sem styður við að takmarka skaðsemi áfengis og skapa langtímavirði fyrir samfélagið. Stjórnun byggir á markmiðum og mælikvörðum og felur í sér reglubundið mat og eftirfylgni með árangri.
201-1 Beint efnahagslegt virði sem er skapað og dreift 8
201-2 Fjárhagsleg áhrif og önnur áhætta og tækifæri sökum loftslagsbreytinga 13
201-3 Skilgreint fyrirkomulag skuldbindinga um bætur og annað fyrirkomulag eftirlauna 8
201-4 Fjárhagsaðstoð frá stjórnvöldum 750 milljónir kr. greiddar í arð til ríkissjóðs 8
GRI 204 Innkaup 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni Í krafti stöðu sinnar nýtir ÁTVR áhrif sín til að stuðla að ábyrgum starfsháttum og stöðugleika í virðiskeðjunni. Stjórnun byggir á skýrum kröfum til birgja, samræmdu innkaupaferli og reglubundinni eftirfylgni.
204-1 Hlutfall útgjalda til birgja í nærsamfélaginu 12
GRI 205 Varnir gegn spillingu 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni Traust er forsenda starfsemi ÁTVR og því er lögð áhersla á fyrirbyggjandi stjórnun gegn spillingu og skýra eftirfylgni. Stjórnun byggir á siðareglum, fræðslu til starfsfólks og verklagi til að fyrirbyggja, greina og bregðast við frávikum.
205-1 Mat á rekstri vegna áhættu sem tengist spillingu Stofnsamningur við birgja 16
Umhverfi
GRI 101 Líffræðileg fjölbreytni 2024 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR tekur þátt í sameiginlegum umhverfisvegvísi norrænna áfengiseinkasalna (Nordic Alcohol Monopolies Environmental Roadmap), þar sem unnið er með birgjum og framleiðendum að því að draga úr umhverfisáhrifum í virðiskeðju, meðal annars með ábyrgri landnýtingu, vernd líffræðilegrar fjölbreytni, sjálfbærri vatnsnotkun og bættri hringrás umbúða.
101-1 Stefna og skuldbindingar um líffræðilega fjölbreytni ÁTVR stefnir að því að draga úr náttúruáhættu í virðiskeðju og að meirihluti vörusafns verði framleiddur samkvæmt viðurkenndum sjálfbærnivottunum fyrir árið 2030, í samræmi við sameiginleg markmið norrænu einkasalnanna (NAM). 15, 13
101-2 Stjórnun á áhrifum á líffræðilega fjölbreytni Stjórnun byggir á áhættumati (WWF Biodiversity Risk Filter), sjálfbærnivottunum og kröfugerð til birgja. ÁTVR hefur ekki eigin frumframleiðslu og bein áhrif á líffræðilega fjölbreytni eru því takmörkuð. 15
101-3 Aðgangur að erfðaauðlindum og skipting ávinnings Starfsemi ÁTVR felur ekki í sér nýtingu erfðaauðlinda eða starfsemi sem fellur undir reglur um aðgang og ábataskiptingu (ABS). 15
101-4 Greining og mat á áhrifum á líffræðilega fjölbreytni Áhættumat sýnir áhrif tengd vatnsáhættu, landnýtingu, vistkerfaheilbrigði og notkun varnarefna í upprunalöndum vara. Mat byggir á landfræðilegri áhættu, sölumagni og möguleikum ÁTVR til áhrifa í gegnum virðiskeðju. 15, 13
GRI 301 Efnisnotkun 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á ábyrga nýtingu efna og umbúða með áherslu á hringrásarhugsun og samstarf í virðiskeðju. Stjórnun byggir á kröfum til birgja, áherslu á endurvinnslu og þátttöku í skilakerfum og felur í sér markmið og reglubundna eftirfylgni með árangri.
301-1 Efni sem notuð eru eftir þyngd eða rúmmáli 12
301-3 Endurvinnanlegar vörur og efni notað í umbúðir þeirra 94% skilahlutfall umbúða á Íslandi 12
GRI 302 Orka 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR vinnur markvisst að orkunýtni í rekstri með skýrum markmiðum og eftirfylgni. Orkunotkun er vöktuð reglulega og dregið er úr henni með hagræðingu, tæknilausnum og umbótum í rekstri, m.a. með aukinni notkun raforku í stað annarra orkugjafa. Stjórnun felur í sér markmið, mælikvarða og reglubundna eftirfylgni með árangri.
302-1 Orkunotkun innan skipulagsheildarinnar Raforka, jarðhiti, jarðolía og kælimiðlar 7, 12, 13
302-4 Minnkun á orkunotkun Kælimiðlar -11% 12, 13
GRI 305 Losun 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR vinnur markvisst að því að draga úr losun með skýrum markmiðum, reglulegri vöktun og aðgerðum í rekstri og virðiskeðju. Stjórnun byggir á mælingum, markmiðum og reglubundinni eftirfylgni með árangri, þ.m.t. aðgerðum í samvinnu við birgja.
305-1 Bein losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) (losunarsvið 1) 131 tonn CO2e 3, 12, 13
305-2 Óbein orkulosun gróðurhúsalofttegunda (GHL) (losunarsvið 2) 65 tonn CO2e 3, 12, 13
305-3 Önnur óbein losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) (losunarsvið 3) 49.938 tonn CO2e 3, 12, 13
305-4 Styrkur á losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) 3, 13
305-5 Minnkun á losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) 5,5% samdráttur eða -2.927 tonn CO2e í öllum losunarsviðum. 5,9% samdráttur í umbúðum vörusafns. 13
305-6 Losun ósoneyðandi efna 3, 12
GRI 306 Úrgangur 2020 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á að lágmarka úrgang og auka flokkun með stöðugum umbótum í rekstri og samstarfi við hagsmunaaðila. Stjórnun byggir á markmiðum, mælingum og reglubundinni eftirfylgni með árangri, m.a. með áherslu á endurvinnslu og hringrásarhugsun.
306-1 Úrgangsmyndun og veruleg úrgangstengd áhrif Flokkunarhlutfall 86% 12, 13
GRI 307 Hlíting Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á fulla hlítingu við umhverfislög og reglur og vinnur markvisst að því að viðhalda trausti í starfsemi sinni.
307-1 Ekki farið að umhverfislögum og reglum Engar sektir eða brot 16
Samfélag
GRI 401 Vinnuafl 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á að vera eftirsóknarverður vinnustaður með heilbrigða og jákvæða vinnustaðamenningu. Stjórnun miðar að stöðugleika í mannafla, velferð starfsfólks og jafnræði í ráðningum. Í lok árs voru 492 starfsmenn á launaskrá og starfsmannavelta var 33%, sem endurspeglar einkum eðli tímavinnustarfa. Stjórnun byggir á vinnustaðagreiningum, markmiðum í skorkorti stjórnenda og reglubundinni eftirfylgni með lykilmælikvörðum, svo sem starfsánægju, helgun og fjarveru.
401-1 Nýráðningar starfsmanna og starfsmannavelta Starfsmannavelta 33% 5, 8
401-2 Fríðindi fyrir starfsfólk í fullu starfi en ekki fyrir starfsfólk í hluta eða tímabundnu starfi Samgöngusamningar 3, 8
GRI 402 Kjaramál 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR starfar samkvæmt gildandi kjarasamningum og tryggir starfsfólki sanngjörn kjör og réttindi. Stjórnun byggir á samráði við stéttarfélög og gagnsærri upplýsingagjöf um breytingar á rekstri. Kjaramál eru samþætt mannauðsstjórnun og tengjast markmiðum um jákvæða vinnustaðamenningu og stöðugleika í rekstri.
402-1 Lágmarks uppsagnarfrestur ef breytingar verða á rekstri
GRI 403 Vinnuvernd 2018 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni Öryggi og heilsa starfsfólks eru í forgangi og byggja á markvissum aðgerðum til að efla líkamlega og andlega vellíðan. Stjórnun felur í sér fræðslu, heilsueflandi úrræði og reglubundna eftirfylgni með slysum og fjarvistum vegna veikinda, með markmiði um stöðugar umbætur.
403-1 Fyrirsvar í formlegum og sameiginlegum heilsu-og öryggisnefndum stjórnenda og starfskrafta Uppfyllt að hluta 3, 8
403-2 Tegundir og tíðni meiðsla, atvinnusjúkdómar, fjarverudagar og fjöldi vinnutengdra dauðsfalla 3, 8
GRI 404 Þjálfun og menntun 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á markvissa starfsþróun og fræðslu til að styðja við vellíðan starfsfólks og gæði þjónustu. Stjórnun felur í sér reglubundna fræðslu, endurgjöf og aðgengi stjórnenda að mælikvörðum til að styðja ákvarðanatöku.
404-1 Árlegur meðalfjöldi klukkustunda í þjálfun á hvern starfsmann 9,4 klst. á stöðugildi 4, 5
404-2 Áætlanir um símenntun starfsmanna og stuðningur við breytingar 8
404-3 Hlutfall starfsfólks sem fær reglulega rýni á frammistöðu og starfsþróun 100% - Öllu starfsfólki er að lágmarki boðið upp á tvö samtöl á ári 5
GRI 405 Fjölbreytileiki og jöfn tækifæri 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á jafnræði og fjölbreytileika í starfsmannahópnum. Stjórnun byggir á jafnlaunavottun, mælingum og reglubundinni eftirfylgni, m.a. í starfsmannakönnunum og markmiðum mannauðsstjórnunar.
405-2 Hlutfall grunnlauna og þóknana kvenna í samanburði við karla Uppfyllt að hluta - Jafnlaunakerfi 5, 10
GRI 407 Félagafrelsi og kjarasamningar 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR virðir félagafrelsi og rétt starfsfólks til kjarasamninga og gerir sambærilegar kröfur til birgja. Stjórnun byggir á kröfum í samningum við birgja og reglubundinni eftirfylgni í aðfangakeðju. Ekki hafa komið upp tilvik sem gefa tilefni til sérstakra aðgerða á árinu.
407-1 Rekstur og birgjar þar sem hætta er á sniðgöngu varðandi félagafrelsi og sameiginlega kjarasamningagerð Uppfyllt að hluta 8
GRI 408 Barnaþrælkun 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leitast við að lágmarka áhættu á barnaþrælkun í aðfangakeðju með skýrum kröfum til birgja í stofnsamningum og reglubundinni eftirfylgni. Áhætta er metin sem hluti af stjórnun aðfangakeðju og ekki hafa greinst tilvik á árinu.
408-1 Rekstur og birgjar þar sem veruleg hætta getur verið á barnaþrælkun Uppfyllt að hluta 8, 16
GRI 409 Nauðungar- og skylduvinna 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR gerir kröfur til birgja um að framleiðsla fari fram án nauðungar- eða skylduvinnu. Stjórnun byggir á kröfum í samningum við birgja, m.a. í stofnsamningum, og reglubundinni eftirfylgni í aðfangakeðju. Engin tilvik komu upp á árinu.
409-1 Rekstur og birgjar þar sem veruleg hætta getur verið á nauðungar- eða skylduvinnu Uppfyllt að hluta - Stofnsamningur um vörukaup 8
GRI 414 Skimun birgja 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR leggur áherslu á ábyrga stjórnun aðfangakeðju með skimun birgja og skýrum kröfum um samfélagslega ábyrgð. Stjórnun byggir á stofnsamningum við birgja og reglulegu mati og eftirfylgni með áhættu í aðfangakeðju, m.a. í gegnum samskipti við birgja.
414-1 Nýir birgjar sem voru skimaðir á grundvelli félagslegra viðmiða Uppfyllt að hluta - Stofnsamningur um vörukaup 12
414-2 Neikvæð félagsleg áhrif í aðfangakeðjunni og aðgerðir sem gripið var til Uppfyllt að hluta 12
GRI 416 Heilsa og öryggi viðskiptavina 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni Neysluöryggi er lykilþáttur í ábyrgri starfsemi ÁTVR. Stjórnun byggir á gæðaeftirliti, skýru verklagi og reglubundinni eftirfylgni með frávikum og vöruskilum. Innköllunartilvik eru fátíð.
416-1 Mat á heilsu- og öryggisáhrifum vöru- og þjónustuflokka Vöruskil 4 á 100 þúsund seldar einingar 3
GRI 417 Markaðssetning og merkingar 2016 Upplýsingar Staðsetning Heimsmarkmið
3-3 Mat á stjórnunarnálguninni ÁTVR tryggir að merkingar og upplýsingar um vörur séu í samræmi við lög og reglur og styðji við upplýstar ákvarðanir viðskiptavina. Stjórnun byggir á skýru verklagi, fræðslu og reglubundinni eftirfylgni með hlítingu, m.a. varðandi vottaðar vörur.
417-1 Kröfur til upplýsinga og merkinga á vörum og þjónustu 12
Fyrri
Næsta